آخرین اخبار :
  • منتشر شده در دوشنبه, 12 خرداد 1399 10:14
«خبرشمال» به بررسی ابعاد مختلف کودک همسری در مازندران می‌پردازد؛

ضرر، مشقت، اکراه و ظلم

 
 
 
 

 رضا شریعتی /


بعضی واژه‌ها عجیب و پر از درد هستند مثل واژه کودک همسری؛ کودکانی که به جای آنکه در خانه پدر و مشغول بازی با اسباب ‌بازی‌هایشان باشند به یکباره همسر و مادر می‌شوند بی‌آنکه بسیاری از مسائل زندگی زناشویی را بدانند.
آسیب‌های اجتماعی امروزه در ابعاد مختلف زندگی انسان‌ها گسترش یافته و چالش‌های جدی را پیش روی آنها قرار داده است.
کودک همسری به عنوان یکی از این آسیب‌ها است که به دلیل فقر اقتصادی و فرهنگی، اعتیاد، موضوعات قومی و قبیله‌ای و مهاجرت شکل می‌گیرد.

*کودکان فردای جامعه هستند
سمیه قاسمی طوسی، مدیرکل دفتر امور بانوان استانداری مازندران در این باره معتقد است: بحث ازدواج کودکان مسائل شرعی، قانونی و بهداشتی نهفته‌ای دارد که نباید مورد غفلت واقع شود.
این مسوول  ادامه می‌دهد: تجربه‌های دوران کودکی زیربنای شخصیت و رفتار اجتماعی کودکان در دوران بزرگ‌سالی است، زیرا کودک در محیط خانواده عواطف مختلفی از جمله مهربانی، محبت، ایثار، گذشت، خشم، کینه و حسادت را تجربه می‌کند.
قاسمی طوسی می‌گوید: نباید از کنار مشکلات موجود در هر سطحی به ویژه کودکان غافل شویم زیرا کودکان با آینده جامعه پیوند دارند و هرچقدر توجه به آنان بیشتر باشد به فردای جامعه بیشتر توجه شده است.
وی به ضرورت ورود مسوولان امور اجتماعی استانداری، بهزیستی و صاحب نظران علوم دانشگاهی به این بخش تاکید می‌کند و ادامه می‌دهد: متاسفانه بخشی از کودک همسری در پی توافق‌های پنهانی و درون خانوادگی روی می‌دهد که به همین دلیل ما از آن بی‌اطلاع هستیم.

*اسلام برای ازدواج عدد پیشنهاد نداده است
حجت الاسلام سعید صدوقی مازندرانی، فعال اجتماعی و محصل علوم حوزوی هم در این باره معتقد است: در شیعه همه احکام دین نباید حامل چهار عنوان گردد «ضرر، مشقت، اکراه  و ظلم»؛ اگر ازدواج سبب یکی از عناوین چهارگانه فوق گردد، عقد باطل بوده و لوازم ازدواج ملغی می‌گردد.
این روحانی ادامه می‌دهد: در اسلام عدد خاصی برای ازدواج پیشنهاد نشده است بلکه در اسلام بین سن بلوغ که تحولات هورمونی بدن و سن رشد که قدرت مسوولیت‌پذیری است تفکیک شده است
حجت الاسلام صدوقی با تاکید بر اینکه با توجه به فرهنگ، جغرافیا، آموزش و تغذیه ممکن است سن بلوغ و سن رشد در انسان‌ها متفاوت باشد، اظهار داشت:  اگر دختر و پسری به سن رشد رسیده باشند یعنی توان مسوولیت‌پذیری اجتماعی در شعاع خانه و خانواده یا بیشتر را به دست آورده باشند ازدواج آنان صحیح است.
*کودکان به سمت بلوغ زودرس پیش می‌روند
غزاله احمدی جامعه‌شناسان در این باره معتقد است که رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، کودکان را به سمت بلوغ زودرس جنسی سوق می‌دهند .
وی  کودک همسری را ازدواجی ناهمگون، فاقد ابعاد مختلف بلوغ دانست که در بازه زمانی نابهنگام صورت می گیرد و حدود 80 درصد با شکست مواجه می‌شود و ادامه داد: افرادی که اقدام به ازدواج با کودکان می کنند و یا در دوران کودکی وارد زندگی زناشویی می شوند، ناآگاه هستند و با فرهنگ غلط در مسیر زندگی قرار گرفته‌اند.
احمدی آغاز زندگی زناشویی را مستلزم بروز جنبه‌های مختلف بلوغ در انسان‌ها دانست و تأکید کرد: انسان قبل از ازدواج باید به چندین نوع بلوغ دست یابد که بلوغ جنسی یکی از جنبه‌های آن است.
وی نشانه بلوغ جنسی افراد را توانایی برقراری روابط عاطفی و توانایی پاسخگویی به تمناهای جنسی همسر معرفی کرد و ادامه داد: فرد تا زمانی که نتواند نیازهای عاطفی و جنسی خود و همسرش را بشناسد و توانایی پاسخگویی به آنها را داشته باشد، نمی‌تواند وارد زندگی زناشویی شود.

*بررسی کودک همسری
در قانون
محمدرضا زمانی، وکیل پایه یک دادگستری در گفت‌وگو با «خبرشمال» با بیان اینکه تا زمانی که قانون اصلاح نشود شاهد ازدواج‌ کودکان خواهیم بود، اظهار داشت: تا مادامی که طرح کودک همسری و تصویب و اصلاح ماده 1041 قانون مدنی انجام نشود شاهد چنین ازدواج‌هایی در کشور خواهیم بود.
وی با بیان اینکه ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی در خصوص تعیین سن ازدواج بوده که ازدواج دختر زیر سن ۱۳ سال و پسر زیر سن ۱۵ سال منوط به اجازه ولی قهری و دادگاه با رعایت مصلحت طفل است، ادامه داد: یعنی سن قانونی ازدواج برای دختران ۱۳ سال تمام شمسی و برای پسران ۱۵ سال تمام شمسی است.
زمانی اظهار داشت:  در قانون حمایت خانواده مصوب سال ۹۱ نیز در  ماده ۵۰ اعلام می دارد که هرگاه مردی برخلاف مقررات ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ازدواج کند به ۶ ماه حبس محکوم می‌شود. در تبصره همین ماده نیز  در مورد پدر، جد پدری،  مادر و سرپرست قانونی و عاقد  در صورت ازدواج برخلاف ماده ۱۰۴۱ اشاره می کند و به شش ماه حبس محکوم می نماید.
وی مهمترین علت ازدواج کودکان را فقر اقتصادی و فرهنگی دانست و افزود: این ازدواج‌ها بیشتر در شهرهای کوچک و محروم و به دلیل برخی رسوم عشیره‌ای و قبیله‌ای انجام می شود و هر اندازه که فقر اقتصادی گسترش یابد شاهد افزایش ازدواج کودکان خواهیم بود.
زمانی در ادامه بر لزوم ایجاد زیرساخت‌های فرهنگی و ارائه آموزش‌های لازم در زمینه ازدواج تأکید کرد و اظهار داشت: اصلاح قانون و وضع قوانین نظارتی و حمایتی می‌تواند میزان آسیب‌های ازدواج کودک همسری را کاهش دهد .
متاسفانه بر طبق قانون مردی که با درنظر گرفتن شروط ماده قانون 1041 که شرایطی مانند صلاحدید دختر و موافقت پدر وی را بیان کرده، اقدام به نکاح با دختر زیر 13 سال کند مجرم شناخته نمی‌شود چرا که شرایط قانونی را رعایت کرده است؛ غافل از آنکه این ازدواج چه بار روانی را بر دختر تحمیل می‌کند!
*ازدواج گواهینامه می‌خواهد
بهاره مصطفوی، روانشناس کودک و نوجوان در گفت‌وگو با «خبرشمال» با بیان اینکه  در فرهنگ‌های مختلفی که در سراسر دنیا وجود دارد، هیچ چیز به اندازه کودک همسری افکار عمومی را متأثر نکرد، اظهار داشت: کودک همسری نوعی سوءاستفاده جنسی است، عمده‌ترین گام بعدی در راستای مقابله با سوءاستفاده‌های جنسی را حقوقدانان می توانند بردارند و با مشخص کردن سن ازدواج و نظارت و سخت گیری بر اجرای قوانین مربوط به آن مقوله، تأثیر مثبتی در این زمینه داشته باشند.
این روانشناس کودک و نوجوان با تأکید بر اینکه نباید در مقوله کودک همسری نگاه‌ها فقط به سمت دختران و زنان باشد، ادامه داد: پسری که وارد ازدواج کودک همسری شده نیز نیازهایی داشته که نادیده گرفته شده و این موضوع هم باید در مطالعات جامعه شناختی مورد توجه قرار داد.
وی با بیان اینکه مسأله کودک همسری نخستین تبعات منفی را برای کودک و خانواده وی در پی خواهد داشت، اظهار داشت: دنیای بعد از کودک همسری دنیای تنهایی است و کودکی که توانایی انتخاب رنگ لباس خود را ندارد مسلما نمی‌تواند در ادامه زندگی زناشویی استقلال، ثبات و تعهدی به همسرش داشته باشد.
این مشاور خانواده خیانت را به عنوان معضلی که در نتیجه کودک همسری به وجود می آید، معرفی کرد و افزود: یکی از ایراداتی که به قانونگذار وارد است، اجرای قانون با عزمی محکم است تا همانگونه که برای گرفتن گواهینامه رانندگی نیاز است افراد دارای 18 سال تمام باشند، برای ازدواج هم نیاز به گرفتن گواهینامه و سنی خاص باشد.
البته برای بررسی اعداد و ارقام  کودک همسری در مازندران و مسائل از این دست با مسوولان مربوطه ثبت احوال و مدیرکل امور اجتماعی استانداری مازندران تماس گرفتیم که ارائه آمار و ارقام را به آینده موکول کردند. به زودی با ارائه آمار و ارقام به بررسی ابعاد دیگر این موضوع
خواهیم پرداخت.

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی