• منتشر شده در چهارشنبه, 20 شهریور 1398 09:42
«خبرشمال» به بهانه تیراندازی در پارک ملی گلستان گزارش می‌دهد؛

پناهگاه ملی یا شکارگاه خصوصی گلستان؟!

 
 
 
 

 مائده مطهری زاده/


اینجا صدای تیر که می‌آید، خوابِ مادرِ جنگل آشفته می‌شود و دل دریایی‌اش، قدِ یک کف دست تنگ می‌شود و می‌سوزد در لهیب آتش خشم انسان‌هایی که
شکارچی‌شان می‌خوانند...!
اینجا پارک جنگلی (ملی) گلستان است. منطقه حفاظت شده‌ای در شرق استان گلستان و غرب استان خراسان شمالی. این منطقه، قدیمی‌ترین پارک ملی ثبت شده در کشور ایران و پناهگاهی کم‌نظیر برای حیات‌وحش است که ۱ هزار و ۳۵۰ گونه گیاهی و ۳۰۲ گونه جانوری، از جمله نیمی از گونه‌های پستانداران ایران را در حدود ۹۰۰ کیلومتر مربع مساحت خود جای داده‌است و به همین دلیل از سوی یونسکو به عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌است.
جنگل گلستان بدون تردید ارزشمندترین منطقه ایران چه از لحاظ کمیت و چه از نظر تنوع حیات جانوری و گیاهی است. تنوع زیستی پارک ملی گلستان حتی فراتر از برخی کشورهای اروپایی است که صدها برابر این پارک وسعت دارند.
پارک ملی گلستان از بهترین زیستگاه‌های پستانداران بزرگی چون پلنگ، خرس قهوه‌ای، گرگ، وشق، مرال، شوکا، گوسفند وحشی و بز وحشی، آهوی ایرانی و گراز است و به ویژه به خاطر جمعیت فراوان قوچ و میش اوریال معروف است. جمعیت قوچ‌ومیش‌های این پارک ملی در دهه ۱۳۵۰ حدود ۱۵۰ هزار رأس برآورد شده‌بود که معادل نزدیک به سه‌چهارم کل جمعیت گوسفندان اوریال دنیا می‌شد.
در سال ۱۳۵۴ اولین پارک ملی ایران شد که در فهرست میراث جهانی یونسکو به عنوان یکی از ۵۰ ذخیره‌گاه زیست‌محیطی کره زمین به ثبت رسیده‌است.
بعد از پیروزی انقلاب در بهمن ۱۳۵۷ دو منطقه قرخود و آلمه مجدداً از یکدیگر جدا شدند و پارک فعلی به «پارک ملی گلستان» تغییر نام داد که تحت حفاظت سازمان محیط زیست است.
پارک ملی گلستان همچنین پانزدهمین اثر ملی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۳ دی ۱۳۸۷ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.

این بار تیرشان به سنگ خورد
اما این پارک ملی ارزشمند، که پناهگاه گونه‌های جانوری متعدد و منحصربفرد ایران است متاسفانه سالیانی‌ست که به جولانگاه شکارچیان غیرمجاز تبدیل شده و عده‌ای آن را با شکارگاه خصوصی خود اشتباه گرفته و گاه همین افراد متخلف چنان گستاخ می‌شوند که برای دستیابی به نیت شوم خود، حتی از شلیک گلوله به سمت محیط‌بانان مظلوم و عاشق پارک ملی گلستان نیز نمی‌هراسند و اینگونه می‌شود که در آستانه سالگرد شهادت تاج محمد باشقره محیط‌بان مظلوم پارک ملی گلستان، محیط‌بانان دیگری هدف شلیک گلوله نامردان روزگار قرار می‌گیرند که البته خوشبختانه این بار تیرشان به سنگ خورد.

تلف شدن یک اسب در جریان تیراندازی شکارچیان غیرمجاز در پارک ملی گلستان
مسوول روابط عمومی اداره‌کل محیط زیست گلستان در همین باره گفت: در تیراندازی مستقیم شکارچیان غیرمجاز به محیط‌بانان پارک ملی گلستان، اسب سازمانی محیط زیست تلف شد، اما خوشبختانه نگهبانان قدیمی‌ترین پارک ملی ثبت شده ایران در سلامت کامل هستند.
ناصر جعفری رییسی افزود: این حادثه شامگاه شنبه 16 شهریورماه در منطقه «توپ تقر» محدوده لهندر پارک ملی گلستان رخ داد.
وی بیان کرد: محیط‌بانان با مشاهده دو شکارچی که با ورود غیرقانونی به پارک ملی گلستان قصد شکار غیرمجاز داشتند، دستور ایست و توقف صادر کردند که شکارچیان با اقدام به تیراندازی مستقیم به سمت محیط‌بانان، موجب کشته شدن یکی از اسب‌های سازمانی محیط‌بانان شدند.
مسوول روابط عمومی اداره‌کل محیط زیست گلستان تصریح کرد: محیط‌بانان با وجود خطر تیراندازی مستقیم مجدد از طرف شکارچیان غیرمجاز، به تعقیب آنان پرداخته و پس از ۵ ساعت تلاش، موفق به دستگیری آنان شدند.
مهرماه سال گذشته تاج محمد باشقره محیط‌بان اهل گنبد در منطقه سولگرد پارک ملی گلستان به ضرب گلوله شکارچیان غیرمجاز جان باخت.

لایحه حمایت از محیط‌بانان در انتظار تصویب و ابلاغ
اما یکی از مهم‌ترین مشکلات و موانع بر سر راه حمایت همه جانبه از محیط‌بانان، طولانی شدن پروسه تصویب لایحه‌ای تحت همین عنوان در مجلس شورای اسلامی است.
این لایحه که سال‌هاست با جرح و تعدیل‌ها و حذف و اضافات فراوان در کمیسیون‌های مربوطه دست به دست می‌شود، بالاخره در تابستان امسال در مجلس تصویب و به شورای نگهبان رفت و در آنجا بنا به یک سری از دلایل به ویژه مغایرت با ماده 75 قانون اساسی رای نیاورد و برای اصلاح به مجلس شورای اسلامی ارجاع شد.
مدیرکل حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست در این باره با اشاره به اینکه براساس ماده اول قانون حمایت قضایی و بیمه‌ای یگان‌های دستگاه‌های اجرایی یا همان لایحه حمایت از محیط‌بانان، یگان‌های حفاظت مشمول «قانون به‌کارگیری سلاح» می‌شوند، اظهارکرد: قانون به‌کارگیری سلاح علاوه بر صدور مجوز استفاده از سلاح در مواقع ضروری، به جزییات نحوه به‌کارگیری سلاح در ارتباط با افراد خاطی اشاره کرده است همچنین در این قانون تاکید شده که اگر مأمور حین عملیات، ضوابط قانون به‌کارگیری سلاح را رعایت کند در مورد بروز صدمات احتمالی برای متخلف، مسوولیت کیفری نخواهد داشت.
شورای نگهبان درخواست کرده که این موضوع شفاف شود که آیا مد نظر قانونگذار این است که این موارد از قانون به‌کارگیری سلاح برای ماموران محیط زیست پوشش داده شود یا نه؟ و آیا ماموران محیط زیست هم از مسئولیت مربوط به جرح و قتل حین عملیات مصون خواهند بود؟
حسین پور در ادامه با بیان اینکه بر اساس قانون حمایت قضایی و بیمه‌ای مأموران یگان حفاظت دستگاه‌های اجرایی، همیاران محیط زیست نیز دارای مزایای قانونی خواهند بود، گفت: شورای نگهبان اعلام کرده است که در لایحه به بار مالی این موضوع اشاره نشده و به نحوه تامین آن از سوی دولت تصریح نشده است که همین مورد هم مغایر با اصل ۷۵ قانون اساسی است. همچنین شورای نگهبان مطرح کرده که برای اصطلاحات همیار محیط زیست یا داوطلب مردمی تعریف قانونی وجود ندارد.
مدیرکل حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست در پایان در مورد سرنوشت لایحه حمایت از محیط‌بانان گفت: بعد از ایراد شورای نگهبان، این لایحه به مجلس برگردانده شد تا رییس مجلس دستور بررسی مجدد آن را در کمیسیون قضایی و حقوقی بدهد که پس از رفع ایرادات و ابهامات، خارج از نوبت در صحن علنی مجلس بررسی و بلافاصله برای اظهار نظر نهایی به شورای نگهبان ارسال شود.

 مجلس آمادگی لازم را برای تصویب لایحه افزایش حقوق و تعداد محیط‌بانان دارد
علی‌محمد شاعری عضو هیات رییسه کمیسیون کشاورزی مجلس نیز در این باره با تاکید بر اینکه تعداد محیط‌بانان باید به ۱۰ هزار نفر برسد، گفت: در صورتی که دولت لایحه افزایش حقوق و تعداد محیط‌بانان و جنگل‌بانان را تدوین و ارائه کند مجلس به قید فوریت و خارج از نوبت آن را بررسی خواهد کرد.
علی‌محمد شاعری با بیان اینکه در لایحه حمایت از محیط‌بانان، حمایت‌های بیمه‌ای، اداری، حقوقی و قضایی پیش‌بینی شده است، گفت: دولت مکلف شده محیط‌بانانی که در ماموریت‌ها مجروح می‌شوند یا به شهادت می‌رسند را تحت پوشش حمایت‌های بیمه‌ای قرار دهد.
عضو هیات رییسه کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی افزود: همچنین در لایحه مقرر شد امکانات لجستیکی، اداری، فنی و همچنین آموزش‌های لازم توسط سازمان حفاظت محیط زیست به جنگل‌بانان و محیط‌بانان ارائه شود.
وی با بیان اینکه بر اساس لایحه حمایت از محیط‌بانان، محیط‌بانان ضابط قضایی خاص معرفی می‌شوند در مورد برخی انتقادات نسبت به بی توجهی دولت و مجلس نسبت به افزایش حقوق و تعداد محیط‌بانان در لایحه، ادامه داد: اگر دولت لایحه‌ای را بر اساس قانون برنامه ششم برای افزایش تعداد محیط‌بانان و جنگل‌بانان و همچنین دستمزد و حقوق آنها تدوین و به مجلس ارائه کند به طور قطع مجلس آمادگی لازم را برای بررسی و تصویب آن داشته و به قید فوریت و خارج از نوبت آن را بررسی می‌کند.
نماینده مردم در مجلس دهم با بیان اینکه محیط‌بانان و جنگل‌بانان حافظان اصلی محیط زیست و منابع طبیعی کشور هستند، گفت: تعداد محیط‌بانان و جنگل‌بانان به نسبت استانداردهای جهانی کمتر از یک سوم متوسط سرانه جهانی است.
علی محمد شاعری نماینده مردم نکا، بهشهر و گلوگاه درباره وضعیت معیشتی و حقوقی محیط‌بانان و جنگل‌بانان در حوزه محیط زیست گفت: محیط‌بانان و جنگل‌بانان حافظان اصلی محیط زیست و منابع طبیعی کشور هستند اما متاسفانه محیط‌بانان و جنگل‌بانان با مشکلاتی ازجمله ساماندهی وضعیت  حقوقی، بیمه‌ای، کمبود امکانات و تجهیزات روبرو هستند.
عضو هیات رییسه کمیسیون آب، کشاورزی و منابع طبیعی مجلس با بیان اینکه بسیاری از ماموریت‌های محیط‌بانان و جنگل‌بانان به علت کمبود امکانات از قبیل منابع و تجهیزات به نحو مناسب انجام نمی‌شود تصریح کرد: محیط‌بانان و جنگل‌بانان نه تنها حقوق و  مزایایی مناسبی ندارند بلکه امکانات و تجهیزات محیط‌بانان و جنگل‌بانان بسیار ضعیف است.

تعداد جنگل بانان به نسبت استانداردهای جهانی کمتر از یک سوم متوسط سرانه جهانی
وی ادامه داد: تعداد محیط‌بانان و جنگل‌بانان در قیاس با استانداردهای بین‌المللی بسیارکمتر است زیرا تعداد محیط‌بانان و جنگل‌بانان به نسبت استانداردهای جهانی کمتر از یک سوم متوسط سرانه جهانی است.
نماینده مردم نکا در مجلس تصریح کرد: انتظار داریم با اجرای دقیق قانون حمایت از جنگل‌بانان و محیط‌بانان، گام‌های اساسی در جهت رفع مشکلات حقوقی محیط‌بانان و جنگل‌بانان برداریم و این در حالی‌ست که در لایحه مذکور جنگل‌بانان و محیط‌بانان به عنوان ضابط خاص در نظر گرفته شده‌اند بنابراین امیدواریم بتوان با اجرای جامع لایحه  فوق، مشکلات محیط‌بانان و جنگل‌بانان را مرتفع کرد.
تجهیزات شکارچیان غیرمجاز پیشرفته‌تر از محیط‌بانان است
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس با بیان اینکه محیط‌بانان و جنگل‌بانان، حافظان اصلی محیط زیست و منابع طبیعی کشور هستند، یادآورشد: تجهیزات شکارچیان غیرمجاز پیشرفته‌تر از محیط‌بانان است.

 جانفشانی ۱۳۰ محیط‌بان شهید و ۳۰۰ جانباز برای محافظت از طبیعت
جمشید محبت‌خانی فرمانده یگان حفاظت محیط زیست سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص جزییات لایحه پیشنهادی دولت در خصوص حمایت از محیط‌بانان گفت: تاکنون بیش از ۱۳۰ شهید محیط‌بان و ۳۰۰ جانباز داریم که در مسیر حفاظت از محیط زیست جانفشانی کرده‌اند که سازمان حفاظت محیط زیست برای حمایت بیشتر از این قشر و خانواده این افراد لایحه حفاظت از محیط‌بانان را تهیه و به مجلس تقدیم کرد که سوم تیرماه هم کلیات و هم چهار ماده آن به تصویب مجلس رسید البته شورای نگهبان ایراداتی بر آن وارد کرد.
محبت‌خانی در توضیح کلیات و چهار ماده لایحه حفاظت از محیط‌بانان گفت: بر اساس این لایحه در حوزه حمایت قضائی و در راستای به‌کارگیری سلاح، سازمان حفاظت محیط زیست مکلف شد محیط‌بانی که حین مأموریت دچار حادثه شده و جانباز یا زخمی می‌شود، یا به بیماری صعب‌العلاج مبتلا شد را بیمه کند.
وی به بند دوم این لایحه اشاره کرد و گفت: قانون به‌کارگیری سلاح مربوط به نیروهای مسلح است و بر اساس این لایحه برای محیط‌بانان نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد، همچنین دادسراهای نظامی و عمومی مکلف شدند شعبات ویژه‌ای برای رسیدگی به وضعیت محیط‌بانان در صورت بروز حادثه و مشکلی مانند تیراندازی، تشکیل دهند تا این موضوعات با سرعت بیشتری پیگیری شود و حق و حقوق محیط‌بانان بیشتر در اطاله دادرسی قرار نگیرد.
محبت‌خانی افزود: موضوع بعدی، مساله همیار محیط‌بانان بود که در این زمینه چالش داشتیم، در واقع عده‌ای محیط‌بان نیستند اما به علت علاقه به محیط‌زیست با محیط‌بانان و سازمان محیط‌زیست همکاری می‌کنند و زمانی که حادثه‌ای رخ دهد در محل حاضر می‌شوند که اگر در این حین مشکلی برای آنها پیش می‌آمد سازمان مکلف به پرداخت غرامت نبود اما اکنون با تصویب این لایحه سازمان مکلف به پرداخت غرامت به آنها
 شده است.
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست ادامه داد: یکی از چالش‌های دیگر این بود که کارمندانی در سازمان حفاظت محیط زیست، محیط‌بان نیستند اما به علت کمبود محیط‌بان با آنها همکاری می‌کنند و بعضاً در حوادثی مثلاً آتش‌سوزی آسیب می‌دیدند و چون محیط‌بان نبودند ممکن بود حمایت لازم بیمه‌ای و قضائی از آنها صورت نگیرد حالا بر اساس لایحه حمایت از محیط‌بانان، این همکاران که جزو بدنه کارشناسی سازمان هستند و وارد میدان می‌شوند در صورت بروز مشکل تحت پوشش بیمه‌ای این طرح قرار خواهند گرفت.
وی اظهار داشت: همچنین در ماده ۴ لایحه حفاظت از محیط‌بانان، سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف شد سالانه اعتبار مد نظر این سه ماده را در اختیار سازمان‌های مربوطه که همان سازمان حفاظت محیط‌زیست و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری است، قرار دهد.
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: با رفع ایرادات و تصویب این لایحه، گشایشی برای محیط‌بانان حاصل می‌شود که امیدواریم هر چه زودتر قانون و لازم‌الاجرا شود.

سخن پایانی
پارک ملی گلستان یا هرکجای دیگر فرقی نمی‌کند، شکار تنها زمانی مجاز شناخته می‌شود که گونه‌های جانوری را در معرض خطر انقراض قرار ندهد و فاجعه درست از زمانی شکل می‌گیرد که شکار با نسل‌کُشی اشتباه گرفته می‌شود و تازه اینجاست که مردانگی و ایثار محیط‌بانان از جان گذشته و عاشق این سرزمین آغاز می‌شود...

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی