• منتشر شده در چهارشنبه, 29 خرداد 1398 10:38
گزارش «خبرشمال» از برگزاری همایش روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی در گنبد کاووس؛

سیاست‌گذاری‌های پراکنده!

 
 
 
 

از چند دهه قبل موضوع «بیابان‌زایی» تمام کشور را تهدید می‌کرد اما در دو دهه اخیر، دامنه این خطر به  گلستان رسید و در کنار تهدیدهایی چون «جنگل‌زدایی» و «پسماند»، اقلیم شمال و طبیعت مازندران، گیلان و گلستان را به مخاطره انداخت، خطری که در تمام این دو دهه روندی افزایشی داشت و در کنار سکوت و انفعال و سیاست‌گذاری‌های پراکنده و غیرمنتظم مدیران، همانند یک غده سرطانی به رشد خود ادامه داد.   
باور ما این است که برخی مدیران  و نمایندگان استان‌های شمالی درک جامع و تصور درستی از برخی مشکلات کلان زیست‌محیطی ندارند، مشکلاتی چون «آلودگی منابع آبی و فرسایش خاک»، «کم‌آبی»، «جنگل‌زدایی» و «بیابان‌زایی» در تمام دنیا به‌عنوان مشکلاتی شناخته می‌شوند که در حال حاضر در بسیاری از مناطق جهان ازجمله ایران، به مرز هشدار رسیدند و درصورت ادامه انفعال و بی‌عملی مدیران، از مرز هشدار گذشته به حالت غیرقابل جبران می‌رسند و درصورت رسیدن به این وضعیت، جبرانِ مشکل یا مدیریت بحران، تا حد زیادی خارج از اراده و کنترل انسان است یا علاوه بر سیاست‌گذاری‌های هدفمند، به عواملی خارج از کنترل انسان نیز وابسته خواهند شد و دقیقاً به همین دلیل ضرورت دارد در چالش‌هایی چون «بیابان‌زایی» اکنون که هنوز در مرز هشدار قرار داریم، از پراکنده‌کاری و سیاست‌گذاری‌های نامنظم پرهیز کنیم و به‌ویژه در استان‌هایی چون مازندران، گیلان و گلستان که «خواهرخوانده‌های اقلیمی» محسوب می‌شوند، با کمک از دانش نخبگان و متخصصان وارد میدان شویم و با اتخاذ رویه توان خود را مصروف به اجرای طرح‌ها و پروژه‌های عالمانه کنیم. 
برگزاری همایش‌ها و تشکیل کارگروه‌هایی مشترک بین دستگاه‌های ذی‌صلاح سه استان ساحلی خزر یکی از کارهایی است که در این مسیر راه‌گشا خواهد بود نظیر همایش روز جهانی مقابله با بیابان‌زدایی که با حضور متخصصان و اساتید دانشگاه و مدیران دستگاه‌های اجرایی در گنبد کاووس برگزار شد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان در این همایش گفت: «تخریب پوشش گیاهی، فرسایش خاک و دیگر شرایط اقلیمی و اکوسیستمی خاص و مختلف استان گلستان سبب شده تا ۳۰۰ هزار هکتار از اراضی استان در معرض بیابانی شدن قرار گیرد.
 ابوطالب قزلسفلو در همایش روز جهانی مقابله با بیابان‌زدایی در دانشگاه گنبدکاووس اظهارداشت: تخریب و کاهش پوشش گیاهی، فرسایش خاک، تغییرات اقلیمی و اکوسیستمی و افزایش گازهای گل‌خانه‌ای  سبب شد تا 300 هزار هکتار اراضی گلستان در معرض بیابانی شدن قرار گیرد ضمن اینکه  اراضی شمال گلستان تحت تاثیر شرایط مختلف قرار دارد و این موضوع، زمینه بیابانی شدن آنها را افزایش می‌‎دهد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان افزود: بیابان‌های طبیعی مشکل خاصی در زندگی انسان ‌نداشته و تهدیدساز نیستند اما زمین‌ها و  اراضی که با فرایند فرسایش خاک، تخریب پوشش گیاهی و کاهش حاصل‌خیزی زمین که اغلب اوقات توسط انسان به وجود می‌آید، تهدیدی در طبیعت هستند و زمینه‌ساز بیابانی شدن هستند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان بیان داشت: در سال‌های اخیر مواد آلی زمین از بیش از 3 درصد به کمتر از 1.5 درصد کاهش یافته است. اگر اراضی کشاورزی بعد از برداشت محصول آتش زده نشود، موادآلی خاک حفظ می‌شود و کاهش مواد آلی سبب بیابانی شدن اراضی می‌شود.
وی ادامه‌داد: بیابانی شدن اراضی سبب مهاجرت انسان از روستاها به شهرها می‌شود. افزایش جمعیت شهری سبب افزایش گازهای گلخانه‌ای و از بین رفتن اراضی و کاهش پوشش گیاهی می‌شود.
قزلسفلو گفت: امسال چهارمین سال تخصیص اعتبارات ملی برای بیابان‌زدایی اراضی گلستان است و بخشی از فعالیت‌های شمال استان در راستای بیابان‌زدایی از محل این اعتبارات است.
وی خاطرنشان کرد: اراضی شمال استان که شرایط مساعدی برای کشاورزی ندارند باید با نگاه آمایشی و قابلیت اراضی اصلاح شود و  برای ایجاد درآمد پایدار در اراضی شمال استان، فعالیت‌های مرتعی مناسب است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان بیان داشت: برای مقابله با بیابان‌زایی 2 پروژه ترسیب کربن در شهرستان‌های آزادشهر و گالیکش در حال انجام است هرچند برای نجات اراضی گلستان از بیابانی شدن باید پروژه‌های آبخیزداری نیز اجرا شود.»    ربیس دانشگاه گنبدکاووس نیز در این همایش با گرامیداشت روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی گفت: « گلستان به دلیل تنوع اقلیمی و اکوسیستمی خود شرایط خاصی دارد که همه باید در حفظ منابع طبیعی این استان مشارکت فعال  داشته باشند.
دکتر ابوالفضل طهماسبی افزود: در ۴۰ سال گذشته با وجود همه اقدامات انجام شده در حوزه منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، این اقدامات کافی نبود و ضرورت دارد با تغییر فرهنگ عمومی نسبت به صیانت از منابع خدادادی در این استان و حفظ آن برای نسل آینده اهتمام ویژه‌ای صورت گیرد.
وی اضافه کرد:  گلستان در کنار تنوع اقلیمی خود بلایای طبیعی مانند سیل، طوفان، زلزله و آتش‌سوزی در مراتع و جنگل‌ها را نیز دارد که برای جلوگیری از این بلایا و کاهش خسارات آن همه باید مشارکت داشته باشند.
دکتر طهماسبی گفت: نباید تصور شود که صیانت از منابع طبیعی صرفاً برعهده متولیان این حوزه است بلکه همه افراد جامعه و ادارات و نهادها باید در این خصوص احساس مسئولیت نمایند و دانشگاه گنبدکاووس هم برای اجرای طرح‌های منابع طبیعی و انجام فعالیت‌های تحقیقی و پژوهشی آمادگی دارد.»                                                                                 
پایان سخن اینکه بسیاری از مشکلات اقتصادی و اجتماعی در مازندران، گیلان و گلستان مستقیم یا غیر مستقیم به موضوع محیط زیست مربوط است و ضرورت دارد مدیران دستگاه‌های اجرایی با اتخاذ وحدت رویه و اجرای پروژه‌های علمی و مشارکت مردم، از ایراد آسیب و زیان بیشتر به طبیعت و اقلیم ناحیه خزر جلوگیری کنند. 
محیط زیست این منطقه، یک محیط زیست یکپارچه است و رشته‌کوه‌ها و خط سبز جنگل‌های آن، در امتداد هم و نوع خاک آن نیز واحد است و همین موضوع، ایجاب می‌کند در اجرای یک سیاست واحد، بکوشند و از سیاست‌گذاری‌های پراکنده پرهیز نمایند.

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی