• منتشر شده در دوشنبه, 27 اسفند 1397 07:25
محمد درویش فعال برجسته محیط زیست کشور در گفت‌و‌گو با خبرشمال

لزوم تحقق گردشگری پایدار در آشوراده

 
 
 
 

مائده مطهری‌زاده /


اواخر بهمن‌ماه امسال بود که خبرشمال طی دو شماره و در قالب یک پرونده ویژه به موضوع طرح گردشگری در جزیره زیبای آشوراده و عواقب مصیبت‌باری که از اجرایی شدن این پروژه خسارت‌بار متوجه این منطقه زیبا و بکر زیست محیطی می‌شود ورود کرد.
اکنون از گلستان و آشوراده خبر می‌رسد، پیش‌بینی‌های فعالان محیط زیست درست از آب درآمده و در حالی که هنوز کلنگ آغاز به کار طرح بر زمین نیامده، تیشه نخستین تخلف‌های آن بر پیکره حساس و زیبای جزیره فرود آمده است.
و حالا مدیرکل محیط زیست مازندران، در گفت‌و‌گویی مفصل با سایت خبری تحلیلی اسکان‌نیوز، ضمن اشاره به صدور مجوزهای بدون ارزیابی اداره کل محیط زیست گلستان در این باره، با اشاره به اقدام به موقع اداره کل محیط زیست مازندران در جلوگیری از طرح جاده‌‌کشی (از بندرترکمن تا آشوراده) اظهار داشت:« مجری طرح اصرار داشت که نامه موافقت اجرایی شدن طرح را در آذرماه از مدیرکل محیط زیست استان گلستان دریافت کرده و از طرفی مسئولان محیط زیست گلستان هم گفتند چون ابتدای این جاده و آغاز عملیات آنها در محدوده آن قرار داشته و خارج از منطقه بوده، مجوز داده‌ایم.»

*ما موظف هستیم مقابل تخلفات بایستیم
ابراهیمی کارنامی در پاسخ به این ادعای مجری گفت:« پاسخ ما این بود که درست است، مدیریت داخل مناطق چهارگانه با ماست، اما نکته‌ای که هست این است که EIA (اداره ارزیابی اثرات زیست محیطی) برای پروژه‌های ارزیابی، تعریفی دارد و می‌گوید از ابتدا تا انتها. یعنی شما نمی‌توانید بگویید چون این پروژه بیرون از خط است پس کار کند و وقتی به خط منطقه متصل شد جلویش را بگیریم؛ این نادرست است و ما موظف هستیم مقابل این تخلف بایستیم.»
کارنامی افزود:« روز چهارشنبه نامه‌ای خطاب به محیط زیست گلستان زدیم و در آن تاکید کردیم که چون این پروژه مشکلات قانونی دارد آن را متوقف می‌کنیم؛ اما توقع داریم که شما این را خارج از منطقه متوقف کنید؛ اگر این کار را نکنید به محض اینکه به خط منطقه ما برسد آن را متوقف خواهیم کرد.»
مدیرکل محیط زیست مازندران همچنین گفت:« در این نامه تاکید کرده‌ایم که هرگونه خسارت، بر عهده مجری است و رونوشت این نامه به سازمان همیاری‌های استان گلستان به عنوان مجری، داده شده است.»

*مسائل محیط زیستی را نباید قومیتی ببینیم
کارنامی با تاکید بر اینکه الان نمی‌گویم که با این پروژه مخالف یا موافق هستم گفت:« حرف ما این است که وقتی می‌خواهید پروژه‌ای را آغاز کنید باید پلان و نقشه را بدهید تا ما بدانیم چه مصالحی قرار است استفاده شود و چه کاری قرار است انجام گیرد.»
کارنامی در پاسخ به افرادی که مسائل قومی و استانی را در این میان برجسته می‌کنند گفت:« برخی دوستان می‌گویند چرا مازندران دخالت می‌کند؟ باید بگویم که سازمان حفاظت محیط زیست فقط نظارت بر این 22 هکتار را به استان گلستان سپرده است نه چیز دیگری.»

*بر اساس اصل مدیریت یکپارچه اداره آشوراده به عنوان بخشی از پناهگاه حیات وحش میانکاله به مازندران سپرده شده است
مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران تاکید کرد:« من وظایفی دارم و سازمان من مسئولیت‌هایی را بر دوشم گذارده که نمی‌توانم خلاف آن عمل کنم. برایم هم فرقی نمی‌کند این مسائل در شهر و استان خودم باشد یا جای دیگر. همه جای ایران سرای من است. ضمن اینکه مقام معظم رهبری نیز این تکلیف را بر دوش تمام ایرانی‌ها و تمام سازمان‌ها و دستگاه‌ها بالاخص بر دوش من محیط زیستی گذاشته‌اند و من موظف هستم از محیط زیست کشورم محافظت کنم و اجازه تخلف و تصرف و تجاوز به آن را ندهم. آشوراده که جای خود دارد و بر اساس اصل مدیریت یکپارچه مناطق، اداره آن به عنوان بخشی از پناهگاه حیات وحش میانکاله و لپوی زاغمرز وخلیج گرگان به مازندران سپرده شده است.»
او افزود:« این تحجر است که مسائل را قومی نگاه کنیم؛ اکنون می‌گویند دهکده کوچک جهانی و اینکه مباحث علمی و حقوقی را با رویکرد قوم گرایانه نگاه کنیم بسیار ناپسند است. تخلف، تخلف است و ربطی به این موضوع ندارد که افراد اهل کجا باشند و یا از کدام قوم و شهر.»

*سایت 132 هکتاری برای طرح 22 هکتاری!
در حالی که کل طرح گردشگری آشوراده 22 هکتار است اسناد و مدارک رسمی خبر می‌دهد که سایت پشتیبان این طرح، در مساحتی برابر با 132 هکتار در حال ساخت است. این در شرایطی است که در «طرح گردشگری آشوراده» تاکید سازمان متولی محیط زیست بر استفاده از سازه‌های سبک و چوبی و منطبق با طبیعت بوده است.
کارنامی در این باره نیز یادآوری کرد:« یکی از علت‌هایی که در «طرح گردشگری آشوراده» بر استفاده از سازه‌های سبک تاکید شده است، همین مسأله حمل و نقل مصالح و نگرانی از نیاز به یک راه جدید بوده است. حال آقایان چه بتون و تیرآهنی می‌خواهند آنجا ببرند که نیاز به جاده دارند؟ اساسا در طرح آشوراده، قرار نبوده چنین سازه‌هایی باشد. سازه‌های سبک بیشتر چوب است و به راحتی می‌توان با قایق آن را جابه‌جا و حمل کرد و نیاز به جاده‌ای جدید در دل آب ندارد.»

*آشوراده 
تنها کارکرد آموزشی دارد
محمد درویش، فعال برجسته محیط زیست، روزنامه‌نگار و کویرشناس مطرح کشور نیز درگفت‌و‌گو با خبرشمال با بیان اینکه طرح گردشگری آشوراده سالهاست که مورد مناقشه مسئولان و فعالان محیط زیستی است، اظهار داشت:« برای این منطقه با توجه حساسیت بالایی که دارد نباید به غیر از کارکرد آموزشی، رویه دیگری را در نظر گرفت و حضور 500 هزار نفری گردشگران در طول سال برای این منطقه یک سم مهلک است.»
درویش با اشاره به اینکه با باز شدن پای سرمایه‌گذاران به این منطقه باید فاتحه آشوراده را بخوانیم افزود:« مسلم است که سرمایه‌گذاران گردشگری، برای دریافت سود بیشتر به دنبال تغییرات گسترده در محیط هستند که این امر در نهایت موجب دست‌اندازی‌های هرچه بیشتر در منطقه می‌شود که هرگز به نفع جزیره بکر و با ارزش آشوراده نیست.»

*توسعه پایدار در قربانگاه اشتغالزایی کوتاه مدت
این فعال برجسته محیط زیستی کشور، رعایت هنجارهای زیست محیطی را در ایران بسیار کمرنگ دانسته و افزود:«متاسفانه توسعه پایدار همواره در این کشور، قربانی اشتغالزایی کوتاه مدت شده است و این امر از پایه و اساس، مخلِّ آسایش زیست‌بوم‌ها در ایران است.»

*مصیبت‌نامه کلاردشت
محمد درویش با اشاره به تجربه تلخ باز کردن بی‌حساب و کتاب دروازه‌های کلاردشت به روی گردشگران و ویلاسازان، گفت:« متاسفانه اکنون شاهد آن هستیم که چهره کلاردشت زیبا که روزی از بکرترین مناطق شمال ایران، به شمار می‌رفت، آنقدر دست خورده و نازیبا شده است که همه آنها که روزگاری نه چندان دور برای ساخت ویلا در این منطقه دست و پا می‌شکستند، امروز به دنبال فروش ویلاهای خود هستند، زیرا کلاردشت دیگر از یک منطقه بکر کوهستانی به ویلاسرا تبدیل شده و زیبایی سال‌های نه چندان دور خود را ندارد و البته در ایران، از این دست مناطق کم نداریم، چنانچه سرعین اردبیل و تنگه‌واشی فیروزکوه نیز به روزِ سیاه کلاردشت افتاده‌اند و ما نمی‌خواهیم که این تجربه تلخ برای چندین و چندمین بار در آشوراده زیبا نیز تکرار شود.»

*لزوم تحقق گردشگری پایدار در مناطق حساس زیست محیطی
درویش با اشاره به اینکه ما در مناطقی همچون آشوراده نیازمند حضور گردشگری پایدار و آگاهانه هستیم تا گردشگری تفریحی، پرهزینه و مخرب، ابراز داشت:« در سراسر دنیا نیز در چنین مناطق بکری، زون‌های مطالعاتی راه‌اندازی می‌شود تا گردشگران علمی، برای طرح‌های مطالعاتی خود در آن مناطق کمپ‌هایی برای مدت دو تا سه روز بزنند و سپس بدون کمترین خسارتی، (جز ردپایی که از خود بر جای می‌گذارند) منطقه را ترک کنند.»

*آشوراده جای شهربازی و برپایی سالن‌های ورزشی و سینمایی نیست
این فعال محیط زیستی کشور، سازه‌‎های بتنی، آهنی و سیمانی را دشمن آشوراده می‌داند و می‌افزاید:« این منطقه استعداد تبدیل شدن به مکانی برای احداث شهربازی،سالن‌های سینما و ورزشی و ... را ندارد و جای اینگونه طرح‌های پرهزینه و لوکس اساسا در مناطقی همچون قشم و کیش است که علاوه بر گستردگی زمین، هیچگونه محدودیت زیست محیطی نیز متوجه آنها نیست. آنچنانکه در کشوری مثل دبی، سال‌هاست اَبَرپروژه‌های بسیاری احداث می‌شود و کسی چیزی نمی‌گوید چون، این کشور با داشتن اراضی بیابانی مسطح، چیزی برای از دست دادن ندارد.»

*کلام آخر
متاسفانه در کشور ما ایران، آمایش سرزمین آنچنانکه باید و شاید انجام نمی‌شود و بسیاری از طرح‌ها، از جمله طرح‌های گردشگری بدون پیوست آمایش سرزمین و شناخت درست ویژگی‌های اقلیمی و... اجرا می‌شوند و این خود بزرگ‌ترین و جدی‌ترین تهدید علیه محیط زیست ایران است.
بنابراین آشوراده، نخستین و آخرین قربانی این امر نبوده و تا زمانی که سند آمایش سرزمین تنها و تنها بر روی چند کاغذپاره استوار باشد، محیط‌زیست ایران روزگاری سیاه‌تر از این را نیز به خود خواهد دید. 

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی