• منتشر شده در دوشنبه, 13 مرداد 1399 11:40

تداخل فرهنگی؛ رهاورد روستافروشی در غرب مازندران

 
 
 

سکونت مردم غیربومی از دیگر استان‌های کشور، در روستاهای غرب مازندران با جایگاه صاحبان ویلا و با خرده‌فرهنگ‌های مختلف ضمن نگرانی‌ها در مورد اثرگذاری بر آینده منطقه، معضلی به نام تداخل فرهنگی بین بومی‌ها و غیربومی‌ها را نیز ایجاد کرده است.
در روزگارانی نه چندان دور بسیاری از ایرانیانی که به مازندران و به‌ویژه غرب استان سفر می‌کردند، علاقه‌مند بودند چند روزی را در روستاهای این منطقه که سرشار از انرژی با آب‌وهوای مطبوع و چشم‌اندازهای طبیعی است، بگذرانند و پس از آن‌که خستگی زندگی شهرنشینی را از جان و روان خود بیرون می‌کردند با کوله‌باری از خاطره‌های خوش و به‌یادماندنی به دیار خود باز می‌گشتند.
با گذشت زمان و افزایش ترددها به مازندران، اندک اندک علاقه‌مندی غیربومی‌ها به این دیار همیشه سبز بیشتر شد تا جایی که برخی از آن‌ها اقدام به خرید زمین و ساخت ویلا در روستاهای منطقه کردند و با این کار رفاه و آسایش را به خانواده خود هدیه نمودند اما این پایان ماجرا نبود. با باز شدن پای غیربومی‌ها به منطقه، شرایط زندگی در روستاها دچار تغییر و تحولات زیادی شد.
تغییر نما و منظر روستاها به واسطه ویلاسازی‌های صورت‌گرفته نخستین آسیبی بود که به بافت روستاها وارد آمد و امروزه شکل و نمای ظاهری خیلی از روستاها کاملا دگرگون شده و دیگر اثری از آن خانه‌های کاه‌گلی با سقف‌های سفالی دیده نمی‌شود. به جای آن‌ها ویلاهایی از جنس بلوک با سقف‌های حلبی عمدتا نارنجی رنگ در روستاها قد علم کرده‌اند، اما فراتر از این موضوع بحث تقابل فرهنگ‌هاست که این روزها نمود بیشتری پیدا کرده و آرامش و آسایش روستانشینان را تحت تاثیر خود قرار داده است. امروزه بخش قابل توجهی از جمعیت ساکن یا شناور روستاهای غرب مازندران را غیر‌بومی‌ها تشکیل داده‌اند که با فرهنگ ها و آداب و رسوم مختلف دور هم جمع شده و دیگر از آن روستاهای یکپارچه بومی خبری باقی نگذاشته‌اند. همین موضوع باعث شده تا تداخل فرهنگ‌ها را شاهد باشیم که در برخی مواقع حتی به نزاع و درگیری نیز منجر می‌شود.
شاید آن زمانی که ساکنان بومی روستاها به دلایل مختلف زمین‌های خود را به غیربومی‌ها می‌فروختند هیچ‌گاه تصور نمی‌کردند که در آینده‌ای نه‌چندان دور با چنین معضلی مواجه شوند و برای گریز از آن نیز راهی نباشد و ناگزیر باشند که در شرایط موجود بسازند و بسوزند.

زندگی در روستاها
با فرهنگ چندگانه
یکی از اهالی روستاهای بخش مرکزی شهرستان تنکابن با ابراز تاسف از شرایط به وجود آمده گفت: آن زمانی که روستاییان زمین‌های خود را می‌فروختند می‌بایست فکر این روزها را نیز می‌کردند. از آن‌جا که زرق و برق پول‌های خریداران، چشم و گوش آنها را کور و کر کرده بود، هیچ‌گاه نتوانستند فریادهای دلسوزانه ریش‌سفیدان را بشنوند.
«قربانعلی مومنی» افزود: در گذشته آنقدر زمین برای روستاییان اهمیت داشت که حاضر به فروختن آن نبودند اما الان شرایط نسبت به گذشته خیلی تغییر کرده و بسیاری از آداب و رسوم منسوخ شده است.
وی اظهار داشت: در روستایی که من زندگی می‌کنم حدود نیمی از جمعیت آن غیربومی هستند که شرایط زندگی خاص خود را دارند و حاضر به تغییر آن یا مطابقت با زندگی مردمان بومی نیستند و همین مساله مشکلات زیادی را به وجود آورده است.
مومنی با بیان این‌که افزایش جمعیت غیربومی‌ها موجب شده تا آنها برای خود در روستا حقی قایل شوند، گفت: در حالی که مردمان بومی روستا به واسطه شغل دامداری و کشاورزی شبها زود می‌خوابند و صبح‌ها زود بیدار می‌شوند، غیربومی‌ها در تضاد با این سبک زندگی تا پاسی از شب بیدار هستند و روزها تا نزدیک ظهر می‌خوابند. سر و صدای دام و طیور بومی‌ها در صبح، همیشه با اعتراض غیربومی‌ها همراه بوده و از طرفی دیگر برپایی جشن‌های شبانه و بالا بودن صدای موزیک تا پاسی از شب، منجر به ناراحتی بومی‌ها می‌شود و سر این موضوع همیشه با هم دعوا دارند.
به گفته این روستایی تنکابنی ، قدم زدن مردان و زنان غیربومی با پوشش نامناسب در کوچه باغ‌های روستا، همیشه با اعتراض بومی‌ها همراه بوده و آنها نسبت به این موضوع بسیار ناراضی و گلایه‌مندند.
وی یادآور شد: سبک زندگی غیربومی‌ها و رفاه ظاهری که در آن دیده می شود بر روحیه فرزندان ما تاثیر منفی گذاشته و آنها دیگر حاضر به کار کردن در زمین‌های کشاورزی نیستند.
با وجود چنین دیدگاهی ، غیربومی‌ها معتقدند که پذیرش غیربومی از سوی مردمان بومی یک روستا برای آنها بسیار سخت است و آنها غیربومی‌ها را به چشم یک غریبه می‌بینند و حاضر به قبول واقعیت نیستند اما با گذشت زمان این مشکلات کمرنگ خواهد شد و سرانجام بومی‌ها حاضر به پذیرش غیربومی‌ها خواهند شد.

فرهنگ روستانشینی قربانی اقتصاد ضعیف
یک کارشناس مسایل اجتماعی در این باره گفت: از سال‌های نه چندان دور با ارایه خدمات چهارگانه به‌ویژه برق و ورود تکنولوژی همچون تلویزیون سبک زندگی روستایی دچار تحولات ناخوشایندی شده و فرهنگ روستایی به فرهنگ شهری نزدیک‌تر شده است.
«حسین کریمی‌راد» افزود: آن‌چه که این روزها در روستاهای غرب مازندران مشاهده می‌شود بیشتر تداخل بین فرهنگ روستانشینی با ضدفرهنگ‌هایی است که در گذر زمان در زندگی شهری به شبه فرهنگ یا فرهنگ تبدیل شده است. وی با بیان این‌که امروزه شهری شدن با تمام ابعادش در روستاهای غرب مازندران نمایان است، اظهار داشت: متاسفانه روستاهای منطقه در حال گذار به شهر شدن هستند اما با این تفاوت که از حالت قدیمی خارج شده‌اند یا در حال خارج شدن هستند در حالی که از شهر شدن هم خبری نیست.
کریمی راد خاطرنشان کرد: در شرایط گذار از سنت به مدرنیته، تقابل فرهنگ‌ها یک امر طبیعی است و فرهنگ شهرنشینی با توجه به قدرت زیاد و داشتن ابزارهای متنوع پیروز نبرد با فرهنگ روستانشینی خواهد بود.
به گفته این کارشناس مسایل اجتماعی، در مجموع فرهنگ روستانشینی قربانی اقتصاد ضعیف روستا شد چرا که اگر اقتصاد روستا تقویت می‌شد، یک روستایی هیچگاه زمین‌های خود را به فروش نمی‌رساند تا به چنین مصیبتی دچار شود. /ایرنا

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی